Wielkie antyfony adwentowe

Ostatni tydzień adwentu jest czasem bezpośredniego przygotowania do Uroczystości Narodzenia Pańskiego. Dla podkreślenia charakteru tego okresu w dniach od 17 do 23 grudnia śpiewane lub recytowane są tzw. wielkie antyfony lub „O” antyfony. Znaleźć je możemy w liturgii Nieszporów przed Magnificat, jak również w wersecie aklamacji przed Ewangelią.

Historia ich nie jest w pełni znana. Nawiązywał do nich m.in. Boecjusz, co sugeruje ich istnienie już w VI w. Do wieku VIII zaczęto używać ich podczas liturgii w Rzymie. Tradycja przypisuje ich autorstwo św. Grzegorzowi Wielkiemu, a obecny ich układ zawdzięczamy Amalariuszowi z Metzu.

Treść antyfon nawiązuje do starotestamentowych zapowiedzi przyjścia Mesjasza i pokazuje historię zbawienia. Do nich nawiązują m.in. hymn „Boża Mądrości”, czy pieśni „Mądrości która z ust Bożych wypływasz” i „Veni, veni, Emmanuel”. Kolejne wezwania to:

Pierwsze litery tytułów Zbawiciela, zaczynając od ostatniej antyfony, tworzą akrostych „ero cras” – jutro przybędę.
Poniżej antyfony w wykonaniu Franciszkańskiej Szkoły Muzyki i Liturgii:




■ 17 grudnia – O Sapientia

O Sapientia,
quæ ex ore Altissimi prodiisti,
attingens a fine usque ad finem,
fortiter suaviterque disponens omnia:
veni ad docendum nos
viam prudentiæ.
O Mądrości,
która wyszłaś z ust Najwyższego,
Ty obejmujesz wszechświat od krańca do krańca
i wszystkim rządzisz z mocą i słodyczą;
przyjdź i naucz nas
dróg roztropności.



■ 18 grudnia – O Adonai

O Adonai,
et dux domus Israel,
qui Moysi in igne flammæ rubi apparuisti,
et ei in Sina legem dedisti:
veni ad redimendum nos
in brachio extenso.
O Adonai,
Wodzu Izraela,
Tyś w krzaku gorejącym objawił się Mojżeszowi
i na Synaju dałeś mu Prawo;
przyjdź nas wyzwolić
swym potężnym ramieniem.



■ 19 grudnia – O Radix Iesse

O Radix Iesse,
qui stas in signum populorum,
super quem continebunt reges os suum,
quem gentes deprecabuntur:
veni ad liberandum nos,
iam noli tardare.
O Korzeniu Jessego,
który się wznosisz jako znak dla narodów,
przed Tobą zamilkną królowie,
a ludy modlić się będą do Ciebie;
przyjdź nas wyzwolić,
już dłużej nie zwlekaj.



■ 20 grudnia – O Clavis David

O Clavis David,
et sceptrum domus Israel;
qui aperis,
et nemo claudit;
claudis, et nemo aperit:
veni, et educ vinctum de domo carceris,
sedentem in tenebris,
et umbra mortis.
O Kluczu Dawida
i Berło domu Izraela,
Ty który otwierasz
a nikt zamknąć nie zdoła,
zamykasz a nikt nie otworzy,
przyjdź i wyprowadź z więzienia
człowieka pogrążonego w mroku
i cieniu śmierci.



■ 21 grudnia – O Oriens

O Oriens,
splendor lucis aeternae,
et sol justitiae:
veni, et illumina
sedentes in tenebris,
et umbra mortis.
O Wschodzie,
Blasku światłości wieczystej
i Słońce sprawiedliwości,
przyjdź i oświeć
żyjących w mroku
i cieniu śmierci.



■ 22 grudnia – O Rex Gentium

O Rex Gentium,
et desideratus earum,
lapisque angularis,
qui facis utraque unum:
veni, et salva hominem,
quem de limo formasti.
O Królu narodów
przez nie upragniony,
kamieniu węgielny Kościoła,
który łączysz wszelkie ludy w jedno:
przyjdź i zbaw człowieka,
którego utworzyłeś z prochu ziemi.



■ 23 grudnia – O Emmanuel

O Emmanuel,
Rex et legifer noster,
exspectatio Gentium,
et Salvator earum:
veni ad salvandum nos,
Domine, Deus noster.
O Emmanuelu,
nasz Królu i Prawodawco,
oczekiwanie narodów
i ich Zbawicielu: 
przyjdź, aby nas zbawić,
nasz Panie i Boże.